ต้นสาละ

ต้นสาละ

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Shorea robusta

ชื่อบาลี : สาล (สา-ละ), อสสกณณ (อัส-สะ-กัน-นหะ), อสสกณณโณ (อัส-สะ-กัน-โน), สาโล (สา-โล)

ชื่อสามัญ : Sal, Shal, Sakhuwan, Sal Tree, Sal of India, Religiosa

ชื่อวงศ์ : Dipterocarpaceae

ถิ่นกำเนิด : ทางเหนือของประเทศอินเดีย ซึ่งปัจจุบันคือประเทศเนปาล

สภาพนิเวศน์ : ชอบขึ้นในที่ชุ่มชื้น

การขยายพันธุ์ : เพาะเมล็ดได้ผลดี ถ้าใช้ทาบกิ่ง ตอนกิ่ง ติดตา จะได้ผลน้อยมาก

ต้นสาละ เป็นไม้ศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาฮินดู เป็นที่ประทับของพระเจ้า และเป็นสัญลักษณ์แห่งอินทรา ในทางพุทธศาสนา ต้นสาละคือต้นที่พระพุทธมารดายืนเหนี่ยวกิ่งในขณะประสูติไม่ใช่ต้นสาละลังกา เป็นไม้เนื้อแข็งที่มีความสำคัญในอินเดีย ใช้ในการก่อสร้างโดยเฉพาะกรอบประตูและหน้าต่าง

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

สาละ เป็นพืชพวกเดียวกันกับพะยอม เต็ง รัง  มีลักษณะเป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ไม่ผลัดใบ ลำต้น เปลาตรง เปลือกสีเทาแตกเป็นร่อง เป็นสะเก็ดทั่วไป เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ปลายกิ่งมักจะลู่ลง กิ่งอ่อนเกลี้ยง ใบ เดี่ยว ดกหนาทึบ รูปไข่กว้าง โคนใบเว้าเข้า ปลายใบเป็นติ่งแหลมสั้นๆ ผิวใบเป็นมัน ขอบใบเป็นคลื่น ดอก ออกเป็นช่อสั้นๆ ตามปลายกิ่งและง่ามใบ กลีบเลี้ยงและกลีบดอกมีอย่างละ 5 กลีบ กลีบดอกสีขาวอมเหลือง มีกลิ่นหอม ผล เป็นผลชนิดแห้ง แข็ง มีปีก 5 ปี ปีกยาว 3 ปีก ปีสั้น 2 ปีก บน แต่ละปีกมีเส้นตามความยาวของปีก 10 - 15 เส้น 

การใช้ประโยชน์

ลาละเป็นไม้เนื้อแข็งที่สำคัญในอินเดีย เมื่อตัดครั้งแรกสีอ่อนและสีจะเข้มขึ้นเมื่อสัมผัสกับอากาศ เนื้อไม้มีเรซินและทนทาน เหมาะกับการทำกรอบประตูและหน้าต่าง ใบแห้งของสาละใช้ทำจานใบไม้และชามใบไม้ทางเหนือและตะวันออกของอินเดีย ซึ่งหลังจากใช้งานจะกลายเป็นอาหารของแพะ ใบสดใช้กินกับหมากและของว่าง ในเนปาล ใช้ใบไปทำเป็นจานและชามเช่นกัน

เรซินของสาละใช้เป็นยาฝาดตามตำราอายุรเวทใช้เป็นธูปในงานฉลองของศาสนาฮินดู เมล็ดและผลของสาละใช้เป็นแหล่งของน้ำมันตะเกียงและน้ำมันมังสวิรัตน์

อ้างอิง : http://www.rspg.or.th/homklindokmai/budhabot/sala.htm

             https://th.wikipedia.org/wiki/สาละ